Agar modellashtirilayotgan ob’yekt yetarli darajada o’rganilmagan bo’lsa va determinlashgan model tuzish imkoniyati bo’lmasa, u holda jarayonning matematik modeli tajribaviy statistik modellashtirish usuli bilan tuziladi. Bu paytda statistik material aktiv yoki passiv tajriba qo’yish usuli bilan to’planadi. Tajribalar soniga qarab aktiv va passiv tajribalarga bo’linadi va statistik material regression va korrelyatsion tahlil qilish usullari yordamida qayta ishlanadi.