




TERMODINAMIKA ASOSLARI
Mahsulot tavsifi
Makroskopik jismlar mexanik energiya bilan birga o’sha jismlarning ichida bo’lgan energiyaga ham ega. Bu energiyani ichki energiya deyiladi. Ichki energiya kashf etilgandan keyin energiyaning saqlanishi va aylanish qonuni o’z ta‘rifini topdi. Muz ustida sirpanib ketayotgan shayba ishqalanish kuchi ta‘sirida to’xtaganda uning mexanik (kinetik) energiyasi shunchaki tartibsiz harakatlanayotgan molekulalariga uzatiladi. Ishqalanuvchi sirtlarning g’adir-budirliklari harakat davomida deformatsiyalanib, molekulalar betartib harakatining intensivligi ortadi. Ikkala jism isishi natijasida ularning ichki energiyasi ortadi. Ichki energiya mexanik energiyaga aylanishi mumkin. Agar og’ziga tiqin tiqilgan probirka ichidagi suv isitilsa, suvning ichki energiyasi orta boshlaydi. Suv qaynaydi, bug’ bosimi shu qadar ortib ketadiki, tiqin otilib chiqib ketadi. Tiqinning kinetik energiyasi bug’ning ichki energiyasi hisobiga ortadi. Suv bug’i kengayganda, ish bajarib, soviydi. Bunda bug’ning ichki energiyasi kamayadi. Molekulyar kinetik nazariyaga asosan makroskopik jismning ichki energiyasi: barcha molekula (yoki atom) larning jism massalar markaziga nisbatan qiladigan xaotik harakatining kinetik energiyalari bilan barcha molekulalarning bir-biri bilan qiladigan o’zaro ta‘sirining potensial energiyalari yig’indisiga teng.
Teglar
TERMODINAMIKA ASOSLARI
Muallif
Islam UZB
Tasdiqlangan sotuvchi