Davlat mehanizmi tushunchasi, tarkibiy qismlari, davlat ҳokimiyatini amalga oshirish mehanizmi murakkab va keng qamrovli kategoriya bo'lib, o'z ichiga davlatga oid barcha tuzilmalarni oladi. Davlat mehanizmi ancha murakkab tushuncha bo'lib, uni quyidagi yo'naltirishlar asosida tavsiflash mumkin: birinchidan, davlat mehanizmi tor va keng ma'nolarda tushuniladi. Tor ma'noda davlat mehanizmi – bu davlat ҳokimiyatining aппаратi bo'lsa, keng ma'noda esa u jamiyatning siyosiy tizimidir; ikkinchidan, davlat mehanizmi an'anaviy tarzda faqat davlat ҳokimiyatining aппаратi sifatida tushuniladi; uchinchidan, davlat mehanizmi – davlat aппаратi, tashkilotlari va muassasalari hamda davlat korxonalari tizimidagi iborat bo'lib, ular vasitasi...