Jamiyat tushunchasi, jamiyatni diniy, naturalistik va falsafiy tushunish, jamiyat taraqqiyoti to‘g‘risidagi nazariyalar. Insoniyat azaldan jamoa bo‘lib yashaydi. Quyosh tizimidagi Yer sayyorasi uning makoni, umumiy Vatani. Shu ma’noda jamiyat odamzod umri, joyi bilan bog‘liq barcha o‘zgarish va jarayonlarni ifoda etadi. Ayrim odam jamiyat a’zosi, deb ataladi. Jamiyat – tabiatning bir qismi, ijtimoiy borliq, odamlar uyushmasining maxsus shakli, kishilar o‘rtasida amal qiladigan juda ko‘plab munosabatlar yig‘indisi. U muttasil ravishda rivojlanuvchi, takomillashib boruvchi murakkab tizim. Milliy mustaqillik sharofatidan Prezident Islom Karimovning qator asarlarida jamiyat mohiyatini yangicha idrok etishning uslubiy asoslari yaratildi. «Jamiyat» tushunchasi arabcha so‘zdan olingan, o‘zbek tilida: «umumiylik», «birlik», «majmua», «jamlangan» degan lug‘aviy ma’nolarga ega. Bu tushuncha tor ma’noda ma’lum kishilarning biror maqsad yoki faoliyat asosida uyushgan birligi yoki insoniyat hayoti va taraqqiyotining muayyan aniq bosqichini ifodalaydi. Masalan: «O‘zbekiston xotin-qizlar jamiyati», «feodalizm jamiyati»... Keng ma’noda (falsafiy jihatdan): insonlarning ijtimoiy faoliyat jarayonida o‘zaro ijtimoiy munosabatlar orqali uyushgan ijtimoiy birligi, uning o‘ziga xos uyushish usuli va mavjudlik shakli. Ilmiy va falsafiy adabiyotlarda «kishilik jamiyati» yoki «jamiyat» shaklida qo‘llaniladi.