Paleolit (yun. paleyos-qadimgi, lot. litos-tosh) qadimgi tosh davri mil. avv. 3/2,6 mln.-12 ming yilliklar bilan sanalanadi. Paleolit o‘z navbatida ilk, o‘rta va so‘nggi bosqichlardan tashkil topgan. Yer shari paydo bo‘lgandan buyon dam sovib, dam isib turgan. Antropogen davrida ham bunday jarayon davom etgan. Paleolit davrida yer sharining shimoliy qismida bir necha muzliklar-glyasiali (dunay, gyuns, mindel, riss va vyurm) va ular oralig‘ida issiq va namchil iqlimi muzlik oralig‘i-intergyasial davrlari (dunay-gyuns, gyuns- mindel, mindel-riss, riss-vyurm) hukm surgan. Hozirgi paytda O‘rta Osiyoda ashel davrining barcha bosqichlariga oid yigirmaga yaqin yodgorliklar maʼlum. Ulardan eng qadimgisi Selungur va Kuldara makonlari ashel davrining ilk bosqichiga oid. Janubiy Qozog‘istonning Qoratov etaklardagi Tanirqazgan, Bo‘riqazgan, Qiziltov, Oqko‘l 1 va Kazangap, Toshkent vohasidagi Ko‘lbuloq, Janubiy Tojikistondagi Qoratov I, Lohutiy I makonlari ashel davrining so‘nggi bosqichiga oid. O‘rta Osiyodagi eng qadimgi yodgorlik hisoblangan Selengur makoni Oloy tog‘ tizmasi...