XIV-XV asrlarda O’rta Osiyo halqlari madaniyati dunyoda eng oldingi o’rinlarning birini egallagan edi. Madaniy hayotda bunday taraqqiyot darajasiga eng avvalo markazlashgan qudratli Temuriylar davlati barpo etilganligi tufayli erishilgandi. XVI asrda boshlab esa O’rta Osiyo halqlari madaniy hayotidan avvalgi erishilgan yutuqlarni saqlab qolish imkoni bo’lmadi. Aksincha, madaniy hayotining orqaga ketishi kuzatildi, uzoq davom etgan turg’unlik davri boshlandi. Bunga, birinchi navbatda kechagi markazlashgan davlatning parchalanib ketishi, O’rta Osiyoda hukmron bo’lish niyatida uchala xonlik o’rtasida muttasil davom etgan ijtimoiy-iqtisodiy hayotni larzaga soluvchi qirg’inbarot urushlar, o’zaro ichki nizolar sabab bo’lgan edi. Ikkinchi sabab-ijtimoiy-madaniy hayotda diniy muttasiblik, johillikning kuchli mavqyega ega bo’lib qolganligi ei. Shu sabab shayboniylar Temuriylar yaratgan boy madaniyatga munosib voris bo’la olmadilar. Yevropada katolik cherkovining mutaassibligiga qarshi kurash yetilib kelayotgan sanoatchilar va ularni qo’llab-quvvatlagan shahar va qishloq kambag’allarining birgalikdagi kurashi oqibatida g’alabaga erishgan bo’lsa, O’rta Osiyoda demokratik fikr diniy mutaasiblik va uning tayanchi bo’lgan davlatning birlashgan qudratini yenga olmadi.