Diatzezlar (diatheses: грек тилиdаn diatesis бирор нарсага мойиллик) – конституция аномалиялари, баъзи бир касалликларга мойиллик ва одатдаги қўзғалишларга маълум бир типларнинг ноадекват реакциялари билан характерланади. Асрлар ўтиши билан “конституция” атамасининг моҳияти ўзгарди. Гиппократ “яхши конституция” атамасида организмнинг тўрт суюқлик гармониясини тушунган; Гален “пневманинг” турли хил ҳолати ҳақида айтган; Парацельз соғлом одам танасида тузлар, олтингугурт ёки симобнинг устунлиги билан тушунтирган. Кейинчалик касаллик тананинг алоҳида тузилиши ёки таркиби билан боғлиқ деган фикрлар айтилган. XVII асрда конституция - темперамент ҳақидаги билимлар, кейинчалик конституцияни тана тузилишининг ташқи хусусиятлари билан ҳам боғлашган. XIX аср ўрталаригача одам патологияси ҳақидаги фанларда гуморал йўналиш (қон, лимфа, шарбатлар ўзгариши) сақланган. Конституция тўғрисидаги ноилмий тасаввурлар кўп йиллар давомида сақланган. 1846 йилда Рокитанский томонидан (ўша вақтларда тиббиётда тан олинган муаллифлардан) “Патологик анатомия” китоби чоп этилган, унда касалликнинг патолого - анатомик томонлари кўрсатилиши билан бирга, қон таркибининг бузилиши ҳисобига касалликнинг пайдо бўлиш теорияси келиб чиқади деган фикр киритилган. Вирхов ишларидан кейин касалликларнинг юзага келиши қон таркибидаги ўзгаришлардан пайдо бўлади деган фикр инкор қилинди, касалликка эса ҳужайра патологияси деб қ