Gelmintlar har xil sistematik guruhlarga mansub parazit chuvalchanglar guruhi. Gelmintlar ga 5 tipga mansub jonivorlar, jumladan yassi chuvalchanglardan monogeneyalar, so'rg'ichlilar, tasmasimon chuvalchanglar va sestodsimonlar; to'garak chuvalchanglardan nematodalar va qilchuvalchanglar; halqali chuvalchanglardan zuluklar; tikanboshlilar, nemertinlar hamda sistemasi o'rni to'liq aniqlanmagan ortonektidlar va ditsiyemidlar kiradi. Gelmintlar ekologik guruh bo'lib, juda xilma-xil jonivorlarni o'z ichiga oladi. Parazitlik qilish xususiyatiga binoan Gelmintlar ni statsionar va fakultativ parazitlarga ajratiladi. Birinchi guruhga odam, hayvon va o'simlik parazitlari (tasmasimon chuvalchanglar, trematodlar, tikanboshlilar va ko'pchilik nematodalar); ikkinchi guruhga ko'pchilik zuluklar, ayrim kiprikli chuvalchanglar va nemertinlar kiradi. Lichinkalik davrida hasharotlar tanasida parazitlik qiladigan, voyaga yetgan davrida esa erkin yashaydigan qilchuvalchanglar Gelmintlar ning o'ziga xos guruhini hosil qiladi. Parazitlik qiladigan joyiga binoan Gelmintlar tashqi—ekto-parazitlar (monogeneyalar, ko'pchilik zuluklar, nemertinlar va turbellariyalarning bir qismi) hamda endo-parazitlar (ko'pchilik gelmintlar)ga ajratiladi. Parazit hayot kechirish ta'sirida Gelmintlar ning harakatlanish, xo'jayin tanasidan tashqarida faol oziq qidirish xususiyatlari yo'qolgan; bir qancha turlarida hazm sistemasi reduksiyaga uchragan. Buning o'rniga yopishuv organlari rivojlanib, pushti keskin oshgan, rivojlanish sikli murakkablashib, ko'plab potensial xo'jayinlarni zararlashga imkon beradigan bo'lgan. Gelmintlar lichinkasi ko'pincha to'la-to'kis yoki qismai asosiy xo'jayin organizmidan tashqarida rivojlanadi. Rivojlanish xususiyatiga binoan Gelmintlar geogelmintlar va biogelmintlarga ajratiladi. Geogelmintlar tashqi muhitda, biogelmintlar boshqa hayvonlar—oraliq xo'jayin organizmida rivojlanadi. Ayrim biogelmintlar oraliq xo'jayindan tashqari qo'shimcha, hatto rezerv xo'jayinga ham ega bo'ladi. So'rg'ichlilar va tasmasimon chuvalchanglar sinfiga mansub bir qancha Gelmintlar da jinsiy ko'payish bilan birga lichinkalik partenogenez ham uchraydi. Jinsiy va jinssiz gallanib ko'payish turning saqlanib qolish imkoniyatini oshiradi.