Onychophora (Tirnoqlilar) — bu umurtqasiz hayvonlar tipi bo‘lib, ular o‘ziga xos tuzilishga ega qadimiy jonzotlar hisoblanadi. Ular halqali chuvalchanglar (Annelida) va bo‘g‘imoyoqlilar (Arthropoda) orasidagi oraliq shakl deb qaraladi. Umumiy tavsif:Tashqi ko‘rinishi: Tanasi yumshoq, cho‘zilgan, bo‘g‘inlarga ajralgan, lekin aniq bo‘g‘im chegaralari ko‘rinmaydi. Tanasi odatda 1,5–15 sm uzunlikda bo‘ladi. Tananing qoplamasi: Yupqa kutikula bilan qoplangan, tanasi mayin tukchalar bilan qoplangan. Harakat organlari: Har bir tana bo‘g‘inida juft oyoqchalari (tirnoqsimon tuzilmalar) mavjud, ular yordamida hayvon sudraladi. Yashash muhiti: Asosan tropik va subtropik o‘rmonlarning nam joylarida, toshlar ostida yoki chiriyotgan barglar orasida yashaydi. Nafas olish: Tracheyalar yordamida. Qon aylanish tizimi: Ochik turdagi, yurak orqa tomonda joylashgan. Asab tizimi: Qorin tomonda nerv zanjiri mavjud, boshda kichik miya bo‘ladi. Ko‘payishi: Urg‘ochilari tuxum yoki tirik bola tug‘adi (turiga qarab o‘zgaradi). Biologik ahamiyati:Onychophoralar evolyutsion jihatdan muhim guruh bo‘lib, ular bo‘g‘imoyoqlilarning kelib chiqishida o‘tish shakli sifatida qaraladi. Ular orqali ilm-fan hayvonlar evolyutsiyasi va tana tuzilishining o‘zgarishlarini o‘rganadi.