I BOB. Ishlab chiqarish xarajatlari tushunchasi va uning tarkibi 1.1. Xarajatlar to‘g‘risida umumiy tushunchalar, hamda ishlab chiqarish xarajatlari tushunchasi Iqtisodiyotdagi ishlab chiqarish birliklari (korxona) o‘z faoliyati natijalaridan ko‘proq daromad olishga harakat qiladi. Har qanday korxona nafaqat o‘zining tovarini ancha yuqori baholarda sotishga, balki mahsulot ishlab chiqarish va uni sotishga qilinadigan sarf-xarajatlarni kamaytirishga ham intiladi. Inson hayot kechirishi uchun moddiy ne’matlar va xizmatlar taqozo qilinadi. Moddiy ne’matlar yaratish o‘z navbatida xarajat qilishni taqozo etadi. Har bir korxona, firma, (xo'jalik sub’ektlari) tovar ishlab chiqarish uchun ma’lum iqtisodiy resurslar xarajatini talab etadi. Iqtisodiy xarajatlar tushunchasini eng avallo resurslar cheklanganligini hamda ularni muqobil (alternativ) ishlatish imkoni bilan bog‘liq. Masalan, yer resurs sifatida cheklangan. Undan turli maqsadda foydalanish mumkin. Uy qurish, korxona qurish, turli ekinlar ekish va h.k. Har bir xo‘jalik sub’ekti u yoki bu resursni sotib olib ishlatar ekan, demak bu resursni boshqalar ishlata olmaydi. Resurslarni sotib olgach uni samarali ishlatish uchun harakat qiladilar. Xarajatlar korxona, firma faoliyatiga baho berishda, yetakchi ko‘rsatkich hisoblanadi. Takrorlayman, iqtisodiyotdagi ishlab chiqarish birliklari (korxona, firma) o‘z faoliyati natijalaridan ko‘proq daromad olishga harakat qiladi. Har qanday korxona nafaqat o‘zining tovarini ancha yuqori baholarda sotishga, balki mahsulot ishlab chiqarish va uni sotishga qilinadigan sarf-xarajatlarni kamaytirishga ham intiladi.