MUNDARIJA Kirish..........................................................................................................................3 I BOB. O’ZBEKISTONDA MATEMATIKA FANINI O’QITISH METODIKASI TARIXI VA RIVOJLANISHI 1.1.XX asrgacha O’rta Osiyo madrasalarida matematika fanining o’qitilishi............7 1.2.O'zbekistonda matematika fanini o'qitish metodikasini takomillashtirish – davr talabi.....................................................................................................................91.3.Predmet sifatidagi matematika va uning metodikasi...........................................12II BOB. MATEMATIKA O'QITISH METODIKALARI VA ULARNI O’QUV JARAYONIGA TATBIQ ETILISHI2.1.Hozirgi kunda matematika o'qitishning umumiy metodikasi................................202.2.Matematika o'qitishning xususiy metodikasi.........................................................24XULOSA....................................................................................................................27 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.............................................29 KIRISHMamlakatimizda xozirgi paytda yoshlarga ta'lim va tarbiya berishga alohida e'tibor qaratilmoqda. Ta'lim-tarbiya hamisha jamiyat taraqqiyotining asosi bo‘lgan. Chunki, inson jamiyatdagi barcha munosabatlar, aloqalarning markazida turadi. Fan-texnika va axborotdagi revolyutsiya inson va uning ilmiy-ma'rifny potentsialini ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning hal qiluvchi omiliga aylantirdi. Barqaror iqtisodiy o‘sishni ta'minlash, xalqaro mexnat taqsimotida munosib o‘rin egallash, milliy iqtisodiyotning raqobat- bardoshligini ta'minlash muammolari ko‘p jihatdan ish kuchining bilimi, malakasi, vaziyatga qarab ish tuta olishiga bog‘liq. Kelajakda erishishimiz lozim bo‘lgan buyuk maqsadlarga erishish uchun eng avvalo yuqori malakali, zamon talabiga javob beradigan mutaxassis kadrlar tayyorlashimiz kerak. Matematika fanini rivojlanishini asoslari, boshqa fanlarini rivojlanishi kabi, insoniyat faoliyatining amaliy ehtiyojlaridan kelib chiqadi. Fanning rivojlanishi bu ishlab chiqarishning shakllanishi bilan asoslanadi. Matematika, boshqa fanlar kabi, odamlarning amaliy ehtiyojlari natijasida vujudga keldilar: er maydonining yuzalarini ulchash, idishlarning sig‘imini o‘lchash, vaqtni o‘lchash va mexanikaning elementlaridir. F.Engels.Andi - Dyuring. Haqiqatan ham matematikaning turli bulimlari real dunyoning fazoviy formalarini va miqdoriy munosabatlarini o‘rganishda o‘zining metodlarining turli tumanligi bilan ajralib tursada, yagonaligi va umumiyligi bilan yaxlit birlashtirib turadi. Matematika fanining mazmuni quyidagicha; uning rivojlanish jarayonida yig‘iladigan - faktlar;faktlar asosida ilmiy tasavvurning shakllanishi - gipoteza. O‘z o‘rnida bu tajriba orqali tekshiriladi;faktlar va tajribalar natijalarini umumlashtirish hamda ularni nazariya va qonunlar ko‘rinishiga keltirish;nazariya va qonunlarni o‘rganish, matematikani o‘rganishni xarakterlaydigan umumiy yo‘nalishlarni ifodalovchi metodologiyani yaratish Bu elementlar doimo o‘zaro aloqadorlikda va rivojlanishdadir.Ana shu aloqadorlikni va rivojlanishni o‘rganish bizlar qanday tarixiy davrga olib borishni aniqlash ro‘yobga kelish sabablarini aniqlash - aynan mana shu matematika tarixining predmetini ifodalaydi. Shuning uchun matematika tarixi - matematikaning rivojlanishining qonunlarini o‘rganuvchi fandir. Yuqoridagi aytilganlarga asosan matematika tarixi quyidagi masalalarni halqilishikerak. Birinchidan - matematikani fan sifatida rivojlanishining haqiqiy mazmuni yoritilishini. Bularda matematikaning metodlari, tushunchalari va fikrlari qanday paydo bo‘lganligi, ayrim matematik nazariyalar tarixan qanday dunyoga kelgani yoritilishini. Xalqlarda ma'lum tarixiy davrlarda matematikani rivojlanishini xarakteri va xususiyatlarini aniqlashni barcha zamondagi ulug‘ olimlarning qo‘shgan hissalarini yoritishni hal qilish. Ikkinchidan- matematika tarixi matematikani turli-tuman aloqalarini ochishi; jumladan; matematikani odamlarning amaliy ehtiyojlari va faoliyatlari bilan aloqasini, boshqa fanlar rivojlanishi bilan aloqasini ochish, jamiyatning sotsial va iqtisodiy strukturasiga va sinfiy kurashlarga ta'sirini ochish, xalqlarning olim individining, olimlar kollektivining rolini ochishdan iborat. Uchinchidan - matematika tarixini o‘rganish hozirgi zamon matematikasini mantiqiy mazmunini, rivojlanish dialektikasini va kelajagini to‘g‘ri tushunishga yordam berishi kerak. Matematika juda qadimgi fanlardan biri bo‘lib dastlabki bosqichlarda o‘zaro muomala va mehnat faoliyatlari asosida shakllana boshladi. U asta-sekin rivojlana boshladi, ya'ni faktlar yig‘a boshladi. Matematika metodlarini tabiiy fanlarga tatbiki; U yoki bu hodisani mazmuniga mos keluvchi matematik masalani bayon etish, ya'ni matematik modelini vujudga keltirish va uni echishning metodini topish;Matematik modelni echish va uning forma va metodlarini takomillashtirish va mantiqiy kamolotga intilish;So‘ngi yillarda fan vatexnikaning jadal rivojlanishi (kibernetika, hisoblash texnikasi,...) ekonomika, boshqarish sistemasi, psixologiya sohalarda matematikaning roli yanada kuchayib ketdi. Matematika tarixi matematikaningrivojlanish jarayonida ko‘pdan – ko‘p yorqin dalillar bilan bir qatorda qorong‘u zulmat davrlarini boshidan kechirganligidan dalolat beradi. Haqiqatdan, ham din peshvolari din ta'limotiga mos kelmagan har qanday yangilikning yo‘q qilishga yoki bo‘g‘ishga intilganlar. Faqat ayrim olimlarning katta jasoratigina fanni ilgari siljishi uchun imkoniyatlar yaratib bergan. Matematika fanida ilg‘or va reaksion kuchlarning kurashi har doim sinfiy xarakterga ega bo‘lib kelgan. Ayniqsa tarixiy va filosofik masalalarda bu yaqqol ko‘rinib turadi . Demak, matematika tarixini bilish fanni mantiqan va tarixan rivojlanishining asosiy faktlarini vaqonunlarini to‘g‘ri bilish vatalqin qilish imkonini beradi,sxolostikani bartaraf etadi, ilmiy dunyoqarashni shakllantiradi. Kurs ishining maqsadi. Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyati o’rganish va amaliyotga joriy etish. Kurs ishining vazifalari. Kursning maqsadidan kelib chiqqan holda quyidagi vazifalar belgilandi: - Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyatining asosiy tushunchalarini tahlil qilish; - Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyati bo‘yicha adabiyotlar to‘plash, tahlil qilish va ularning imkoniyatlari bilan tanishish; Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyati tavsifini ishlab chiqish;Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyati o'rganish metod va vositalarini yaratish Kurs ishining ob’ekti. Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyati mavzusini o‘qitish jarayoni. Kurs ishining predmeti. Matematika o'qitishni tashkil etish formalari va ularning ahamiyati ning usul, vositalari va o‘qitish texnologiyasi. Kurs ishi tuzilmasining tavsifi. Kurs ishi kirish, 2 ta bob,5 ta paragraf, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat.