Ta’lim muassasasi menejmenti Reja: Ta’lim tizimi va uning asoslariOʻzbekiston Respublikasining “Ta’lim toʻgʻrisidagi” qonuniTa’lim muassasasining pedagogik faoliyatini boshqarishTa’lim menejmenti va uning xususiyatlariBoshqaruv funksiyalariTa’lim tizimida davlat va jamiyat boshqaruvining uygʻunligiIlmiy boshqaruv nazariyasining rivojiXulosaMustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasida uzluksiz ta’limi tizimini takomillashtirish ustuvor yoʻnalish sifatida belgilab olindi. Oʻzbekiston Respublikasining yangi Konstitutsiyasi ta’lim sohasiga oid bir nechta moddalarni oʻz ichiga qamrab oladi. Xususan, Konstitutsiyaning 44-moddasi ikkinchi qismida bolalar mehnatining bolaning sogʻligʻiga, xavfsizligiga, axloqiga, aqliy va jismoniy rivojlanishiga xavf soluvchi, shu jumladan uning ta’lim olishiga toʻsqinlik qiluvchi har qanday shakllari taqiqlanishi belgilangan. Shuningdek: - Har kim ta’lim olish huquqiga ega va Davlat bepul umumiy oʻrta ta’lim va boshlangʻich professional ta’lim olishni kafolatlaydi. Umumiy oʻrta ta’lim majburiydir (50-modda). - Oʻzbekiston Respublikasida oʻqituvchining mehnati jamiyat va davlatni rivojlantirish, sogʻlom, barkamol avlodni shakllantirish hamda tarbiyalash, xalqning ma’naviy va madaniy salohiyatini saqlash hamda boyitishning asosi sifatida eʻtirof etiladi. - Davlat oʻqituvchilarning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish, ularning ijtimoiy va moddiy farovonligi, kasbiy jihatdan oʻsishi toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qiladi (52-modda). - Davlat nogironligi boʻlgan shaxslarning ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy sohalar obyektlari va xizmatlaridan toʻlaqonli foydalanishi uchun shart-sharoitlar yaratadi, ularning ishga joylashishiga, ta’lim olishiga koʻmaklashadi, ularga zarur boʻlgan axborotni toʻsqinliksiz olish imkoniyatini ta’minlaydi (57-modda). - Ota-onalar va ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar oʻz farzandlarini voyaga yetguniga qadar boqishi, ularning tarbiyasi, ta’lim olishi, sogʻlom, toʻlaqonli va har tomonlama kamol topishi xususida gʻamxoʻrlik qilishga majburdirlar (77-modda). - Davlat yoshlarning intellektual, ijodiy, jismoniy va axloqiy jihatdan shakllanishi hamda rivojlanishi uchun, ularning ta’lim olishga, sogʻligʻini saqlashga, uy-joyga, ishga joylashishga, bandlik va dam olishga boʻlgan huquqlarini amalga oshirish uchun shart-sharoitlar yaratadi (79-modda). Bundan tashqari, 2020-yil 23-sentabrdagi Oʻzbekiston Respublikasining “Ta’lim toʻgʻrisida”gi 637-son Qonuni uzluksiz ta’lim tizimining mohiyati, yoʻnalishlari, ta’lim mazmuni, ta’limning huquqiy asoslari batafsil ochib berilgan. Jumladan, mazkur Qonunning 5-moddasida jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʻtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qatʻi nazar, har kimga ta’lim olish uchun teng huquqlar kafolatlanaishi alohida belgilab qoʻyilgan. … Ta’lim muassasasining pedagogik faoliyatini boshqarish Ta’lim muassasasining pedagogik faoliyatini boshqarish – bu ta’lim jarayonining samarali tashkil etilishi, ta’lim sifatining ta’minlanishi va oʻquvchilarning bilim olish jarayonining toʻgʻri boshqarilishi uchun zarur boʻlgan barcha faoliyatlarni rejalashtirish, nazorat qilish va boshqarish tizimidir. Pedagogik faoliyatni boshqarishning asosiy maqsadi – ta’lim muassasasining pedagogik jarayonlarini samarali tashkil etish, oʻqitish va oʻrganish jarayonlarini rivojlantirish va sifatini oshirishdir. … Dunyoda tan olingan uchta asosiy boshqaruv maktabi mavjud: amerikalik, fransuzcha va yaponcha boshqaruv maktablari. Har bir maktab oʻzining boshqaruv yondashuvlari, tamoyillari va qadriyatlari bilan ajralib turadi. … Menejment – bu odamlarning mehnatini, intellektini, xulq-atvor motivlarini, shuningdek, moliyaviy va texnik resurslarni mobilizatsiya qilish orqali maqsadni qoʻyish, unga erishish jarayonidir. Menejmentning mohiyati faqat tashkiliy yoki resurslarni boshqarishdan iborat emas, balki insonlar oʻrtasidagi samarali munosabatlarni yaratish va ulardan maksimal darajada foydalanishdir. Bu jarayon oʻzida boshqaruv qarorlarini qabul qilish, resurslarni taqsimlash va tashkilot maqsadlariga erishish uchun eng optimal yoʻllarni izlashni anglatadi.