Эдвард Торндайк “Ўрганиш назарияси Э.Торндайк бир-бирига пайвандланган оддий йўлаклардан тармоқлардаги хатти-ҳаракатларни шакллантирди. Биринчи марта Э.Торндайкнинг тажрибалари туфайли ақлнинг моҳияти ва унинг функцияларини ёки англашнинг ўзига хослиги аниқланди. Унинг фикрича, агар шахс бирор нарсани тушунса ёки бирон бир сўзни «ўзига» айтса, юз мушаклари (яъни овоз аппарати мушаклари) онгсиз равишда нозик ҳаракатларни келтириб чиқаради, бу эса кўпинча атрофдагиларга кўринмайди. Э.Торндайк ҳар қандай тирик мавжудотнинг хатти-ҳаракатлари учта компонент билан белгиланади деган ғояни илгари сурди: 1.Субъектга ёки организмга таъсир қилувчи ташқи жараёнлар ва ички ҳодисаларни қамраб олувчи шароитлар; 2. Таъсир натижасида юзага келадиган реакциялар ёки ички ҳаракатлар; 3.Шартлар ва реакциялар ўртасидаги нозик боғлиқлик, яъни ассоциациялар. (хотирага ишора)