








Ижтимоий ва маданий-тарихий психология
Mahsulot tavsifi
Инстинктлар - ижтимоий хулқ –атворнинг асоси В. МакДугалл таълимоти uҲар бир одамда инстинктлар репертуари маълум бир психофизик мойиллик натижасида пайдо бўлади - асаб энергиясини чиқариш учун ирсий равишда ўрнатилган каналлар мавжуд. uИнстинктларга аффектив (қабул қилувчи), марказий (ҳиссий) ва афферент (моторли) қисмлар киради. Шундай қилиб, онг соҳасида содир бўлаётган ҳамма нарса онгсиз бошланишига бевосита боғлиқ. Инстинктларнинг ички ифодаси асосан ҳиссиётлардир. Туйғулар ва ҳиссиётлар ўртасидаги боғлиқлик тизимли ва аниқдир. МакДугалл йетти жуфт боғлиқ инстинкт ва ҳиссиётларни санаб ўтди: кураш инстинкти ва унга мос келадиган ғазаб, қўрқув; парвоз инстинкти ва ўзини ҳимоя қилиш ҳисси; кўпайиш ва рашк инстинкти, аёл қўрқоқлиги; сотиб олиш инстинкти ва мулкчилик ҳисси; қурилиш инстинкти ва яратиш ҳисси; поданинг инстинкти ва тегишли бўлиш ҳисси. Барча ижтимоий институтлар инстинктлардан келиб чиқади: оила, савдо, турли ижтимоий жараёнлар, биринчи навбатда уруш. Қисман МакДугал назариясида айтилгани сабабли, одамлар дарвинлик ёндашувнинг амалга ошишини кўришга мойил едилар, гарчи сиз билганингиздек, ижтимоий ҳодисаларга механик тарзда ўтказилган бўлса -да, бу ёндашув илмий аҳамиятини йўқотди. uМакдугалл ғоялари жуда машҳур бўлишига қарамай, уларнинг фан тарихидаги ўрни жуда салбий бўлиб чиқди: ижтимоий хулқ -атворни мақсадга ўз -ўзидан интилиш нуқтаи назаридан талқин қилиш мантиқсиз, онгсиз ҳаракатларнинг аҳамиятини қонунийлаштирди. нафақат шахснинг, балки инсониятнинг ҳам ҳаракатлантирувчи кучи. Шу боис, умумий психологияда бўлгани каби, кейинчалик инстинктлар назарияси ғояларини йенгиш илмий ижтимоий психологиянинг шаклланишида муҳим босқич бўлиб хизмат қилди. u
Teglar
Ижтимоий ва маданий-тарихий психология

Muallif
Nasrullo Esonboyev
Tasdiqlangan sotuvchi