Essi erkinkompozitsiyali, uncha katta tabo'li, nanriy asar. Erqal inar savahodi. Salargayoki shaxs ga oid subjektiv fikr bayon qilinadi. Lar falsafiy, tarixiy biografik, publitsistik, adabiy-tanqidiy, ilmiy ommabop yokis of belletristik xarakterda bo'ladi. Uslubi obrazliligi, aforistikligi, jonlitilga yaqinligi bilan ajralib turadi. Mazmuni muayyan saba bo'simalaga oid tugal tafsilotni yoqianiqlikni talab qilmaydigan individual taassurot va mulohazalardan iborat bo'ladi. Mustaqil janr sifatida A. Monteli jodidar kibtopdi. Uzbekadabiyotida 20-asrning 70-80-yillaridan ESSE yaratilaboshlandi.