Фалсафа тарихидagi kategoriyalarga yo'ndashuvlar bilan diologika kategoriyalarining xilma-xilligi. Sharq an'anasi va qadimgi Yunonistonda diologika kategoriyalarining juftlik hususiyati va ularning ziddiyatli munosabatlaringi hal qilishga ehtiyoj anglandi. Diologika kategoriyalarga hos bolgan qarama-qarshiliklar birligini tushuntirishga urinishlar jarayonida fikrlash va borlikning qarama-qarshiliklarini birlashuvchi yagona asosni topish yuliida izlanishlar olbi borilgan. Mazkur yo'ndashuv natijasida diologika kategoriyalari umumiy va fundamental xususiyat kasb etib boragan.