Ер юзидаги барча тупроқлар ўзига хос географик зonada maъlum tabiiy qonun asosida tarqaladi. Тупроқlarning tekislikda ekvatordan qutbga tomon tarqalishi gorizontal zonalik va tekislikdan (dengiz satxidan) to'g'likka qarab kotarilishi (asta-sekin o'zgarib borishi) vertikal zonalik deb ataladi. Muayyan sharoitda maxalliy omillar ta'siriida bir zonada tarqalgan tuproqlar orasida boshqa tipdagi tuproqlarning uchrashi esa introzonalik deb yumush tiriladi. Masalan: podzol tuproqlar zonasiida suv er yuzasiga yaqin joylashgan botqoq tuproqlar uchradi. Yoki bo'z tuproqlar zonasiida shorxoklar uchradi. Demak, bu holda botqoq (tuproq) va shorxoklar introzonal tuproqlar hisoblanadi.