Tafakkur insonning fikrlash, tahlil qilish va yangi bilimlarni o'rganish qobiliyatiga aytiladi. Bu jarayon orqali inson atrofidagi ma'lumotlarni qayta ishlaydi va turli muammolarni hal qiladi. Tafakkur jarayoni analitik va ijodiy tafakkurga bo'linadi. Analitik tafakkurda mantiqiy tahlil va muammolarning yechimlari topiladi, ijodiy tafakkur esa yangi g'oyalar va innovatsiyalar yaratishga yo'naltiriladi. Inson tafakkuri uch bosqichdan iborat: tushunish, tahlil qilish va xulosa chiqarish. Tafakkurining rivojlanishi ta'lim, atrof-muhit va shaxsiy tajribaga bog'liq bo'lib, bu qobiliyatning o'sishi ko'plab intellektual faoliyatlar orqali amalga oshiriladi.