Xotira — idrok etilganarsa vahodisalarni yoki oʻtmish tajribalarni esdaqoldirish va zarur boʻlgan datiklashdan iborat psixik jarayon. Xotira eng yaxshi damlarni esdaqoldiradi. Universista sifatlaridan biri bo'lib, tashqiolam voqealar va organizm reaksiyalari haqida axborotni uz oq saqlash, hamda uni o‘n faoliyatida va xulq, xatti harakat doirasida takroriy qobiliyatidan amoyon bo'ladi. Xotira individning o‘z tajribasida esda olgan lib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirish xotira debataladi. Xotira haqida dastlabki ilmiy qarashlar Sharq mutafakkirlari va uning faylasuflari (Aristotel va boshqalar) da uchrashadi. Xususan, Farobi xotira gabilishda aqliy jarayonning tarkibiy qismi sifatida qarab, xotira nifaqat insonga emas, hayvonga ham xos sifatlar tekani nialoqidata'kidlagan. Xotira ning fiziologik asosibosh may yarim sharlar ipo'st log'ning muvaqqat bog'lanishi (qarang Assotsiatsiya) va ularning keyingi faoliyatidan iborat. Xotira ko'lami, axborotlarning uzoq vaqt va mustahkam saqlanishi, shuningdek, muhitdagi murakkab signal larni idroketish va adekvat reaksiyalarda ishlab chiqish bosh may hane rvujayralari (neyronlar) sonining ko'payib borishi hamda uning strukturasi murakkablash u jarayonida o'sib boradi. Fiziologik tadqiqotlarda qisqa va uzoq muddatli xotiralar qayd etilgan. Qisqa muddatli xotirada axborotlar bir nechadaqiqadan bir necha minutgacha saqlanadi, neyronlar ishiga xala l berilganda (masalan, elektrshok, narkoz ta'siri da) u buziladi. Uzoq muddatli xotirada axborotlar odam umrini bo'yi saqlanib turli ta'sirlarga chidamlibo'ladi. Qisqa muddatli xotira asta-sekin uzoq muddatli xotiraga aylanadi. Xotira ruhiyatning o'tmish holatibilan hozi rigi holati va kelgusi dagi holatlarga tayyorlash jarayonlar o'rtasidagi o'zaro aloqadorlikni ko'rsatadi. Boshqa psixik hodisalar kabi xotira ham shaxsni.