Falsafa tarixidagi borliq muammosi. Borliq muammosi, falsafiy anglatishga ilhom beruvchi kurinishlarning ilmiy tadqiqoti va tarixiy o‘zgarishlar bilan bog‘liq muqobil qarashlar. Qadimgi Hind va qadimgi Xitoy falsafalarida yo‘qotiladigan amaliy voqealar va savollar hisobga olinadi. Vedalar (qadimgi Hind tafakkuri ilk yodgorliklari) va Upanishadalar (Vedalar darajasida yangi falsafiy ta'limotlar) da yaxlitma o‘nayotgan substantsiya, o‘lmasjon haqida g‘oyalar keltiriladi, shuningdek, dunyo haqida materialistik va ateistik tasavvurlar o‘z zaksini topadi. Qadimgi Hindiston mutafakkirlari borliq sirining tagi gayetishi bilan harakat qilishganlar, quyosh tunda ergashadi, yulduzlar kunduziq qilib ko‘rinadi. Rigvedalarda aks ettirilgan savvurlar jamiyatning asoslarini natural ma'noni o‘liflarning olov, havo, suv, yorug‘lik, makon, vaqt asosida ko‘rsatishadi.