Podsho Rossiyasi mustamlakachi davlat. Rossiya ham yirik mustamlakachi davlatlardan biri bo‘lgan. Bosqinchilik urushlari yo‘li bilan ulkan imperiya vujudga keltirildi. Rossiya XIX asrning 70-yillaridan keyin ham O‘rta Osiyoda bosqinchilik siyosatini davom ettirdi. 1873-yilda Xiva xonligi vassal davlatga aylantirildi. O‘rta Osiyo 1885-yilda to‘la bo‘ysundirildi. Rossiya – Turkiya urushi 1875-yilda Bosniya va Gersegovinada Turkiya mustamlakachiligiga qarshi qo‘zg‘olon ko‘tarildi. Ular milliy mustaqillik talab qildilar.