🩸 Bolalarda anemiyalar (temir, oqsil, vitamin yetishmovchiligi) 📌 1. Tushuncha  Anemiya — bu qonda gemoglobin miqdorining, eritrotsitlar soni yoki sifatining kamayishi bilan kechadigan patologik holat. 👉 Bolalarda ko‘proq temir yetishmovchiligi anemiyasi uchraydi. 📌 2. Tasnifi  Bolalarda quyidagi alimentary (ovqatga bog‘liq) anemiyalar uchraydi: 🟠 Temir yetishmovchiligi anemiyasi 🟡 Oqsil yetishmovchiligi anemiyasi 🟢 Vitamin yetishmovchiligi anemiyasi B12 yetishmovchiligi Folat (B9) yetishmovchiligi 🟠 3. Temir yetishmovchiligi anemiyasi (TYA) 🔹 Etiologiyasi (sabablari) Ona homiladorlikda anemiya bo‘lishi Erta tug‘ilish (prematur bolalar) Sun’iy ovqatlantirish Ratsionda temir yetishmasligi Tez o‘sish davri Surunkali qon yo‘qotish (ichki qon ketishlar, gijjalar) 🔹 Patogenez Temir tanqisligi → gemoglobin sintezi buziladi Eritrotsitlar kichrayadi (mikrotsitoz) Rang ko‘rsatkichi pasayadi (gipoxromiya) To‘qimalarda gipoksiya rivojlanadi 👉 Natija: kislorod tashish qobiliyati kamayadi 🔹 Klinikasi Rangparlik Holsizlik, tez charchash Soch to‘kilishi, tirnoq sinuvchanligi Ishtaha pasayishi Taxikardiya 🟡 4. Oqsil yetishmovchiligi anemiyasi 🔹 Etiologiyasi Noto‘g‘ri ovqatlanish (oqsil kamligi) Malnutritsiya Surunkali kasalliklar 🔹 Patogenez Oqsil yetishmasa → globin sintezi buziladi Gemoglobin hosil bo‘lishi kamayadi Eritropoez sekinlashadi 👉 Suyak iligi faoliyati pasayadi 🔹 Klinikasi Umumiy holsizlik Mushaklar zaifligi O‘sishdan orqada qolish Immunitet pasayishi 🟢 5. Vitamin yetishmovchiligi anemiyasi 🔸 B12 yetishmovchiligi Etiologiya: Ovqatda B12 yetishmasligi Ichak kasalliklari (so‘rilish buzilishi) Patogenez: DNK sintezi buziladi Eritrotsitlar kattalashadi (makrotsitoz) Megaloblastik anemiya rivojlanadi Klinikasi: Rangparlik Til qizarishi (glossit) Nevrologik belgilar (uyishish) 🔸 Folat (B9) yetishmovchiligi Etiologiya: Ratsionda sabzavotlar kamligi Ichak kasalliklari Patogenez: DNK sintezi buziladi Eritropoez buziladi Klinikasi: Anemiya belgilari O‘sish sekinlashadi 📌 6. Umumiy patogenez (qisqacha) Har qanday yetishmovchilikda: Gemoglobin sintezi ↓ Eritrotsitlar sifati/soni ↓ To‘qimalarda gipoksiya → klinik belgilar 📌 7. Xulosa (dars uchun) 👉 Bolalarda anemiyaning asosiy sababi — ovqatlanishdagi yetishmovchilik 👉 Eng ko‘p uchraydigan turi — temir yetishmovchiligi anemiyasi 👉 Patogenezning asosi — gemoglobin sintezi buzilishi va gipoksiya