Ўткир респираторкасалликлар – вируслар қўзғатадиган, келибчиқиш бир-biriga ўхшаш ўткир инфекцион касалликларнинг умумий номи. Нафас йўллари (бурун, ҳиқилдоқ, кекирдак, бронхлар) шиллиқ пардалари, кўз шиллиқ пардаси – конъюнктивага зарарети шибилан кечади. Ўткир респираторкасалликларнинг қўзғатувчилрига аденовируслар, парагрипп вируслари, риновируслар ва бошқа (лар) киради. Ўткир респираторкасалликларнинг айрим (спорадик) гуруҳлари ўпроқ кузатилади, лекин улар аҳолининг бутун бир гуруҳини ҳамқамраболиш имконли (қ. Эпидемия).