Eron Nodirshoh davrida XULOSA Eronda Nodirshohning siyosiy hokimiyatining o‘rnatilishi mavzusida to‘plangan tarixiy yozma asarlar, adabiyotlar va ilmiy tadqiqot ishlari tahlili natijasida olingan ma’lumotlar yuzasidan quydagi xulosalarga kelindi: Nodirshoh davri Eron davlatchiligi, ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy jarayonlar mavzusiga doir turli tarixiy manbalar va ularning sharhiga qo‘ra, mahalliy manbalar o‘z maqsadiga ko‘ra ko‘proq hukmron sulolalar, ularning naslnasabi, tarjimai holi, siyosiy faoliyati, diniy, ma’naviy jihatlariga ko‘proq e’tibor qaratiigan. Shuningdek bu manbalar yangi sulola asoschisi bo‘lgan Nodirshoh harbiy yurishlarini bayon qilib, voqealarni ilm va adabiyotning turli usullaridan kelib chiqib yozilganligi bilan ajralib turadi. O‘rganilayotgan davr va mavzuga oid mahalliy tarixchilar tomonidan yozilgan asarlarining yana bir ijobiy jihati Nodirshoh davri Eronning ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy jarayonlar oid keng qamrovli muhim ma’lumotlarni olish mumkin. Bu manbalarning ahamiyatli jihati shundaki, asar mualliflari tarixiy voqealarni yoritishda o‘zlari guvohi bo‘lgan yoki bevosita hodisa ishtirokchilaridan olgan ma’lumotlar asosida yozilganidadir. Shayboniyxon davriga oid -yilnomalar ko‘rinishidagi manbalarda shayboniyxonning qahramonliklari, jasorati madh etilib, ular sharafiga maqtovlar, ayrim muayyan voqea va hodisalar to‘liq berilmagan bo‘lsa-da, bu davlat davlat boshqaruvi bilan bog‘lik ma’lumotlarni ko‘plab olish mumkinligini alohida ta’kidlash joiz. Shayboniyxon davri davlatchiligi masalasining o‘rganilishi darajasi yuzasidan turli davrlarda ushbu masalaning ayrim jihatlari qator maqola, dissertatsiya va risolalarda qisman, umumiy tarzda yoritilgan bo‘lib, u alohida tadqiqot obyektiga aylangan xolda kam o‘rganilgan. Shuningdek, ushbu masalaga alohida to‘xtalgan ko‘pgina tadqiqotlarda ham muammoning yoritilishiga jahon tarixi nuqtai nazaridan kelib chiqib olib borilmagan. Nodirshoh Afshor (1736-yil mart - 1747-yil iyun) Eron davlatini uning sobiq chegaralarida tiklash bilan cheklanib qolmaydi. Uning butun hukmronligi tajovuzkor va yirtqich tashqi urushlarda davom etadi. Nodirning bosqinchilik siyosatining asosiy sabablari davlatning tugab qolgan moliyasini tiklash va oʻtroq va koʻchmanchi feodal zodagonlarni yangi sulola bilan yarashtirish, unga kuchli oʻljalar evaziga boyib ketish imkoniyatini berish edi. vayron bo‘lgan va vayron bo‘lgan Eronda yollash qiyin bo‘lgan armiya. Jangchi turkman, oʻzbek va afgʻon qabilalari eng kam qoʻshinlarning oʻzagiga aylanadi, ularni saqlash katta mablagʻ talab qiladi. Nodirshoh hukmronligining butun davri (1736-1747) uzluksiz bosqinchilik urushlari bilan kechadi. 1737-yilda Qandahor shoh qo‘shinlari tomonidan qamal qilingan. Uzoq qamaldan so‘ng olingan shahar g‘oliblar tomonidan talon-taroj qilindi va vayron qilinadi. Afg‘onistonning bir qator boshqa shaharlari, jumladan, o‘sha paytda Mo‘g‘ullar davlati tarkibiga kirgan shaharlar (Kobul va boshqalar) ham xuddi shunday taqdirga duch keladi. Nodirxon davlatchiligi davlat boshqaruviga xulosa qilib aytish mumkinki, bu davrdagi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va madaniy hayotda ko‘plab ijobiy o‘zgarishlar yuz berganligiga qaramasdan, o‘rta asrlar tarixining boshqa davrlarida bo‘lgani kabi, Nodirshox davrida ham o‘zaro urushlar doimiy bo‘lib turdi. Shunga qaramasdan bu davr jahon tarixida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ushbu ahamiyat ilm-fan va madaniyat, shaharsozlik hamda me’morchilik ravnaqi bilan izohlanadi.