Tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. Mezolit davri mavzulari tarixi jahonning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib topilgan. Ular eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi va jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi.