Modellashtirish – ilmiy faoliyatning keng tarqalgan shakllaridan biridir. Barcha fanlarda modellashtirilayotgan hodisalar haqida ma’lumot olishda, farazlar va nazariyalar ni ishlab chiqishda modeldan foydalaniladi. Tarixiy hodisalar ni modellashtirish mantiqiy shakllantirish yordamida amalga oshiriladi, ya’ni fikr an maʼn maʼlum-vazifavi rejashakllantiriladi. Modellashtirish soddalashtirish, ideal lashtirish va abstraktlashtirish bilan bogʼliq holda amalga oshiriladi. Uman balarda gi ma’lumotlarning reprezentativligini tekshirishda, dalillarning ish ochliligi ni, farazlar va nazariyalar ning haqiqiyligini tekshirish imkonini beradi. Misol an, jamoaning holatini oʼrganish uchun uni modellashtiradigan boʼlsak, bunda sotsiologiya, huquq, psixologiya hamda jamoaning oʼziga xosligi omillarini hame’tibor ga olishta lab etiladi. Bu esa oʻz navbati dafa nlararoyon dashuvuslubining qo’llanilayotganligini ham angl atadi. Bu jarayon da bir holatni hisobga olish kerak ki, boshqa bir fanning modelini toʻgʻri dan-toʻgʻri jalbetish maqsad gamuvofiq emas, uni fanining tuzilishi mohiyatini nuqta i-nazaridan shakllantirish lozim.