Rim respublikasining inqirozi (miloddan avvalgi 2-asr oxiri – miloddan avvalgi 27-yil) murakkab ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va harbiy omillar natijasida yuzaga kelgan bo‘lib, bu jarayon respublika tuzumining imperiyaga aylanishi bilan yakunlangan. Ushbu inqirozni yoritishda qadimgi Rim manbalari, xususan, tarixchilar, siyosiy nutqlar va epigrafik yodgorliklar muhim ahamiyatga ega.