Xiva xonligi O`rta Osiyoda XVII asr boshlarida shakllangan. Uning paydo bo`lishi murakkab tarixiy jarayonlar natijasi bo`lgan. Horezmdagi turli qabilalar va davlatlar uzoq vaqtdan beri tortishuvlarga sabab bo`lgan. XV-XVI asrlarda Xorezmda turli xonliklar va hukmdorlar hukmronlik qilgan. Xiva xonligining asoschisi hisoblangan Anushxonning hukmronligi bu jarayonning muhim bosqichi bo`lgan. Xonlikning hududi asta-sekin kengayib borgan. Xiva xonligining iqtisodiyoti va savdosi kuchayib borib, xalqaro savdodagi o`rinlari ko`tarilib, davlat tuzulmasi mustahkamlanib keldi. Xiva xonligi shaharni turli xil madaniy fanlar, sep-misolchilik, tolalar necha qad bunyod etilgan joylar aks etishi ijodiylarini yaratgan. 97 senga mustamlakachilik qilgan Xiva xonligi onroq san'ati, ilmiy-madaniy mazmunlari, zag'roslik sohalariga bepor etib kelgan. Xiva xonligini hazinasining og'ir ehtiyoj va temorni to'ldirish uchun davlat dahlaridan kelajakku daxl bo'ladigan yakkak so`zlari yaratildi. Xiva xonligi amallari ularni guno-gobarliklarga aylanib boradi.