Qandli diabet oshqozon osti bezining insulin gormoni mutlaq yoki nisbiy yetishmovchiligi natijasida qonda qand miqdorining surunkali yuqori bo‘lishi bilan bog‘liq patologik jarayon bo‘lib, u modda almashinuvining buzilishi, tomirlar, asab tizimi va boshqa organlardagi o‘zgarishlarga sabab bo‘ladi. Kasallik 1-tip (insulinga bog‘liq) va 2-tip (insulinga bog‘liq bo‘lmagan) qandli diabet, shuningdek, ikkilamchi, homiladorlik diabeti va ovqatlanish yetishmovchiligi bilan bog‘liq shakllarga bo‘linadi. 1-tip qandli diabet autoimmun kasallik hisoblanib, oshqozon osti bezi P-hujayralarining destruksiyasi natijasida yuzaga keladi, 2-tip esa insulin retseptorlarining sezuvchanligining kamayishi bilan bog‘liq.